In veerkracht- en identiteitscoaching merk ik vaak dat woorden tekortschieten. Mensen voelen wel dat er iets schuurt of wringt, maar krijgen moeilijk vat op wat er precies speelt. Net dan helpt het om niet alleen te praten, maar ook te kijken.
Elk van ons bestaat uit verschillende “ikken”
We zijn niet één vast geheel, maar opgebouwd uit verschillende kanten of “ikken”: een ambitieuze ik, een zorgzame ik, een kritische ik, een koppige ik etc. Sommige helpen ons vooruit, andere nemen het soms te sterk over. Zeker onder stress of in moeilijke situaties kan één kant het stuur volledig overnemen.
Om die innerlijke dynamiek tastbaar te maken, werk ik regelmatig met poppetjes (zoals legomannetjes of smurfen). Soms teken ik het geheel uit aan de hand van een bus op flipchart. Wie zit er aan het stuur? Wie bepaalt de richting? Wie zit er achteraan? Wie springt af en toe op of mengt zich in het gesprek?
Niet om het speels te maken, maar om datgene wat moeilijk onder woorden te brengen is, letterlijk in beeld te zetten.
Van binnenwereld naar zichtbaar beeld
Deze manier van werken is geïnspireerd op de Voice Dialogue-methodiek, aangevuld met elementen uit ACT. Via gerichte vragen bouwen coachees zelf hun innerlijke landschap op:
- Hoe ziet jouw perfectionist eruit?
- Wanneer komt die op de voorgrond?
Welke andere kant van jou kan hier tegengewicht bieden?
Wat ontstaat, is geen analyse van buitenaf, maar een ervaren inzicht van binnenuit. Wat deze aanpak zo krachtig maakt, is dat het geen vaststaand beeld is. Poppetjes worden verplaatst, opzij gezet of vervangen. In de bus wisselen subpersonas van plaats. Er wordt heen en weer geschakeld.
Doorheen de sessies wordt duidelijk:
- welke subpersoonlijkheden dominant zijn
- wanneer en hoe en waarom ze het stuur overnemen
en hoe kan je dat zelf kan ‘sturen’
Van inzicht naar concrete actie
Elke kant van onszelf heeft een functie. Zo kan een zorgzame, verantwoordelijke ik enorm waardevol zijn. Tegelijk kan diezelfde kant leiden tot overbelasting of het verliezen van grenzen.
Door zowel de kwaliteiten als de valkuilen zichtbaar te maken, ontstaat er meer mildheid én meer keuzevrijheid. Elke sessie eindigt met concrete actiepunten, gebaseerd op gedachten, gevoelens en gedrag. Geen abstracte voornemens, maar kleine stappen die aansluiten bij wat zichtbaar werd in het beeld.
Een coachee werkte op eigen initiatief een klein boekje uit waarin ze haar inzichten, opdrachten en evolutie bijhield. Haar persoonlijke missie?
Afscheid nemen van de piekerende smurf, en opnieuw ruimte maken voor haar ‘happy smurf’.
Dit deed ze door bewust frequent energiegevers en rustbrengers in te plannen, bepaalde grenzen te trekken tegenover een aantal familieleden, beter te deconnecteren met het werk door thuis geen mails te lezen, etc.
Vanuit haar diepgaande reflectie over wat haar negatieve impact bezorgde, nam ze terug meer het stuur in handen.
Een stevig vertrekpunt voor begeleiding
Deze manier van werken laat toe om je identiteit in al haar facetten scherper te zien. Ze komt vaak aan bod op het moment dat iemand opnieuw voldoende gestabiliseerd is, bijvoorbeeld na een periode van burn-out of uitval. Wanneer de eerste fase van herstel achter de rug is, ontstaat er opnieuw mentale ruimte voor diepgaandere reflectie.
Net dan komen vragen op tafel zoals:
- wie ben ik, los van verwachtingen en rollen?
- wat kan ik, en waar haal ik energie uit?
wat wil ik écht, op dit moment in mijn leven?
Het werken met subpersoonlijkheden helpt om hier niet alleen rationeel, maar ook ervaringsgericht bij stil te staan. Het geeft taal aan innerlijke spanningen en maakt zichtbaar welke kanten van jezelf te veel of te weinig ruimte krijgen.
Ook binnen loopbaan- en sollicitatiecoaching is deze aanpak bijzonder waardevol. Samen onderzoeken we welke subpersoonlijkheden helpend zijn in een bepaalde context, en welke je bewust meer op de achtergrond wil houden.
Welke kant van jezelf wil je naar voren schuiven in deze job? Welke rol past bij wie jij vandaag bent?
Zo vormt deze methodiek een stevig fundament — niet alleen om keuzes te maken, maar ook om ze met meer zelfvertrouwen en mildheid te dragen.